Μυθολογία

Πατήστε για να μεγαλώσει
Καθοδηγούμενος από τη μητέρα του Αίθρα, ο νεαρός Θησέας ανασηκώνει το βράχο, κάτω από τον οποίο ο Αιγέας είχε κρύψει τα βασιλικά δώρα. Ρωμαϊκό πήλινο ανάγλυφο του 1 ου αι. μ.X. (Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο).
Πατήστε για να μεγαλώσει
Ο Θησέας με τη μητέρα του Αίθρα
και τον πατέρα του Αιγέα
Πατήστε για να μεγαλώσει
Αναπαράσταση κατά την οποία ο Θησέας σκοτώνει τον Μινώταυρο
Πατήστε για να μεγαλώσει
Αναπαράσταση κατά την οποία ο Θησέας σκοτώνει τον Μινώταυρο
Πατήστε για να μεγαλώσει
Αναπαράσταση κατά την οποία ο Θησέας σκοτώνει τον Μινώταυρο
Πατήστε για να μεγαλώσει
Αναπαράσταση κατά την οποία ο Θησέας σκοτώνει τον Προκρούστη
Πατήστε για να μεγαλώσει

Η Τροιζήνα ήταν πανάρχαια πόλη της νοτιοανατολικής Αργολίδας με επίνειο το λιμάνι "Πώγων" - που βρισκόταν απέναντι από τον Πόρο - στον Σαρωνικό κόλπο σε απόσταση περίπου 3 χλμ. από την πόλη της Τροιζήνας.

 

Ο πρώτος βασιλιάς αυτής της περιοχής ήταν ο Ώρος, που της έδωσε το όνομα Ωραία.

 

Ο Άλθηπος - γιος του Ποσειδώνα και της Ληίδας, κόρης του Ώρους - μετονόμασε την Ωραία σε Αλθηπία.

 

Άλλη ονομασία της περιοχής ήταν Αφροδισία, από τη θεά Αφροδίτη που ετιμάτο ιδιαιτέρως στην περιοχή.

 

Μετά τον Άλθηπο βασίλευσε ο μυθικός Βασιλιάς Σάρων, από το όνομα του οποίου η περιοχή μετονομάστηκε σε Σαρωνία. Κατά την παράδοση ο Σάρων αγαπούσε πολύ το κυνήγι και για αυτό το λόγο ίδρυσε το ναό της Άρτεμης, κοντά στη Φοιβαία λίμνη.

 

Επίσης κατά τη μυθολογία, ενώ κυνηγούσε ένα ελάφι πνίγηκε στη θάλασσα, η οποία μετονομάστηκε σε Σαρωνικός Κόλπος.

 

Μετά τον Σάρωνα, ακολούθεί σειρά άλλων βασιλιάδων, μεταξύ των οποίων ήταν ο Υπέρης και ο Άνθος, γιοι του Ποσειδώνα και της Αλκυόνης, κόρης του Άτλαντα.

 

Ο γιος του Άνθου, Αέτιος, μετονόμασε την περιοχή αυτή σε Ποσειδωνία, από το θεό Ποσειδώνα που λατρευόταν στην ευρύτερη περιοχή. Μαζί με τον Αέτιο συμβασίλευαν οι γιοι του Πέλοπα (γιος του Τάνταλου) και της Ιπποδάμειας (θυγατέρας τοι Οινομάου), Πιτθέας και Τροιζήν, (στον οποίο οφείλει η ευρύτερη περιοχή το σημερινό της όνομα) και οι οποίοι προσέφεραν πολύ σημαντικό έργο στην περιοχή.

 

Μετά το θάνατο του Αέτιου και του Τροιζήνα ο μόνος Βασιλιάς της περιοχής που απέμεινε ήταν ο Πιτθέας, ο οποίος και ονόμασε την περιοχή Τροιζήνα προς τιμήν του αδελφού του.

 

Κόρη του Πιτθέα υπήρξε η Αίθρα η οποία παντρεύτηκε το βασιλιά των Αθηνών Αιγέα και γέννησε στην Τροιζήνα τον Θησέα, τον σημαντικότερο ήρωα μετά τον Ηρακλή, όχι μόνο του τόπου αλλά και όλης της Ελλάδας.

 

Ο Αιγέας, ο Βασιλεύς των Αθηνών, φεύγοντας για την Αθήνα, εκρυψε κάτω από ένα βράχο ένα ξίφος και ένα ζευγάρι πέδιλα. Στη συνέχεια, παράγγειλε στην Αίθρα ότι αν γεννηθεί γιος, τότε μόνο, όταν ενηλικιωθεί, θα έπρεπε να σηκώσει το βράχο, να πάρει το ξίφος και τα πέδιλα και να πάει να τον συναντήσει στην Αθήνα.

 

Έτσι και εγινε, ο Θησέας ο οποίος έζησε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια στη Τροιζήνα, μόλις ενηλικιώθηκε, αφού σήκωσε το βράχο και πήρε το ξίφος και τα πέδιλα, ξεκίνησε να πάει στην Αθήνα.

 

Ο Θησέας κατά τη διαδρομή του προς την Αθήνα, διαμέσου της ξηράς, επάλευσε και σκότωσε το γίγαντα Περιφήτη, στον Ισθμό τον Σίνι, τον Κρομμυώνυμο κάπρο, τον κακοποιό Σκείρωνα, στην Ελευσίνα τον Κεκρυόνα, και στις όχθες του Αττικού Κηφισσού τον Προκρούστη.

 

Το μεγαλύτερο όμως από τα ανδραγαθήματα που έκανε ο Θησέας, ήταν ο σκοτωμός του Μινώταυρου.

 

Κατ΄ άλλη μυθολογική εκδοχή, επίσης ισχυρή, κατά τους αρχαίους χρόνους, ο Αιγεύς ήταν μόνον κατ’ όνομα πατέρας του Θησέα, μια και η γέννησή του προήλθε από τη συνεύρεση της Αίθρας με το θεό Ποσειδώνα.

 

Για τη μετέπειτα ζωή της Αίθρας καταγράφηκαν ποικίλοι μύθοι, που τη φέρουν αναμεμειγμένη με την πρώτη απαγωγή της Ωραίας Ελένης της Σπάρτης από το γιο της, Θησέα (υπήρξε φύλακας της απαχθείσης στις Αφίδνες), όσο και της δεύτερης απαγωγής της από τον Πάρη (οπότε και συνόδευσε την απαχθείσα στην Τροία). Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την άλωση της Τροίας από τους Έλληνες και κατά μία μυθολογική εκδοχή αυτοκτόνησε.

 

Εκτός από τα παραπάνω φαίνεται ότι η Τροιζήνα είχε στενή σύνδεση με την Αθήνα και από την παράδοση ότι ο Τροιζήν ήταν πατέρας του Ανάφλυστου και του Σφήτου, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην Αττική και έδωσαν το όνομά τους στους ομώνυμους Δήμους.

 

Στενή σχέση με την Τροιζήνα έχει και ο τραγικός μύθος του Ιππολύτου (γιου του Θησέα από την αμαζόνα Αντιόπη) και της Φαίδρας (θυγατέρας του Μίνωα και της Πασιφάης).

 

Σύμφωνα πάντα με τη μυθολογία, μετά το θάνατο της Αντιόπης, ο Θησέας νυμφεύθηκε τη Φαίδρα και έστειλε τον Ιππόλυτο, μικρό παιδί ακόμα, στον Πιτθέα, προκειμένου να ανατραφεί εκεί και να γίνει βασιλιάς της Τροιζήνας.

 

Αργότερα, όταν ο Πάλλας (αδερφός του Αιγέα) και οι γιοι του (50 Παλλαντίδες) στασίασαν εναντίον του Θησέα, ο ήρωας τους σκότωσε και πήγε στην Τροιζήνα, για να καθαρθεί.

 

Στο ταξίδι αυτό η Φαίδρα είδε για πρώτη φορά τον νεαρό Ιππόλυτο, τον ερωτεύτηκε και προσπάθησε να κερδίσει την αγάπη του στέλνοντάς του γράμμα με την τροφό της αλλά απέτυχε (βλ. Ευριπίδη Ιππόλυτος Στεφανηφόρος, που γράφτηκε το 428 π.Χ.) και έτσι αποφάσισε να αυτοκτονήσει.

 

Όμως η Φαίδρα, για να εκδικηθεί τον Ιππόλυτο που αρνήθηκε τον έρωτά της, μένοντας πιστός στην Άρτεμη-θεά της αγνότητας, πριν αυτοκτονήσει έγραψε ένα γράμμα στο Θησέα συκοφαντώντας τον Ιππόλυτο. O Θησέας, διαβάζοντας το γράμμα μετά την αυτοκτονία της Φαίδρας και δίνοντας πίστη στις συκοφαντίες της, χρησιμοποίησε μία από τις τρεις ευχές που θα εκπλήρωνε ο Ποσειδώνας γι’ αυτόν, ζητώντας να σκοτώσει ο θεός τον Ιππόλυτο.

 

Πράγματι, καθώς ο νέος διωγμένος από τον πατέρα του έφευγε πάνω στο άρμα του, πρόβαλε από τη θάλασσα ένας άγριος ταύρος με αποτέλεσμα τα άλογα να αφηνιάσουν και ο Ιππόλυτος πέφτοντας από το άρμα του να μπλεχτεί στα ηνία και να βρει το θάνατο.

 

O Παυσανίας (ΙΙ.27.4) και οι μετέπειτα πηγές αναφέρουν ότι ο Ασκληπιός, ύστερα από παράκληση της Αρτέμιδος, επανέφερε στη ζωή τον ήρωα, γι’ αυτό και η λατρεία του Ιππολύτου συνδέθηκε με αυτή του Ασκληπιού. Στον Παυσανία αναφέρεται, επίσης, ότι ο Ιππόλυτος, μετά την επαναφορά του στη ζωή, πήγε στους Αρικιείς, κατοίκους της Ιταλίας, όπου έκτισε τέμενος της Αρτέμιδος.

 

Ο μύθος, ιδιαίτερα δημοφιλής στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, απασχόλησε και τους τραγικούς ποιητές Ευριπίδη και Σοφοκλή, που συνέγραψαν –αντιστοίχως– τα έργα «Ιππόλυτος» και «Φαίδρα».